ذکر عظمت پروردگار
دنیا و آخرت او را فرمانبردار است، و سررشته آن دو به دست پروردگار است. آسمانها و زمینها کلیدهای خویش بدو سپردند، و درختان شاداب سبزفام، هر بام و شام به درگاه او نماز بردند. از شاخه‏های- سبز- خود آتش- سرخ- افروختند و به فرمانش میوه‏های رسیده، روزی و خوردنی اندوختند.


کتاب خدا در دسترس شماست، زبان آن کند نیست، گویاست. خانه‏ای است که پایه‏هایش ویران نشود، و صاحب عزتی است که یارانش را هزیمت نبود.
او را هنگامی فرستاد که پیامبران نبودند، و مردم در کار دین گونه‏گونه راه می‏پیمودند. پس او را در پی پیامبران فرستاد، و بدو مهر ختم بر صحیفه وحی نهاد. او برای رضای خدا جهاد کرد، با پشت به خدا کردگان، و مشرکان از فطرت برگشتگان.
همانا، دنیا نهایت دیدگاه کسی است که دیده‏اش کور است، و از دیدن جز دنیا محجور، و آن که بیناست نگاهش از دنیا بگذرد و از پس آن خانه آخرت را نگرد. پس بینا از دنیا رخت بردارد، و نابینا رخت خویش در آن گذارد، بینا از دنیا توشه گیرد، و نابینا برای دنیا توشه فراهم آرد.
و بدانید که هیچ چیز نیست، جز که دارنده‏اش از آن سیر شود و از داشتن آن دلگیر، مگر زندگی- که بر آن چیزی نگزیند- چه در مرگ آسایشی نبیند. و آن همانند سخن حکمت است که حیات دل مرده است- و داروی جان افسرده-. چشم کور را بینایی است و گوش کر را موجب شنوایی. سیراب کننده تشنه- حقیقت- است، و در آن همه بی‏نیازی و سلامت، کتاب خدا که: بدان- راه حق را- می‏بینید، و بدان- از حق- سخن می‏گویید، و بدان- حق را- می‏شنوید. بعض آن بعض دیگر را تفسیر کند، و پاره‏ای بر پاره دیگر گواهی دهد. همه آیه‏هایش، خدا را یکسان شناساند، و آن را که همراهش شد، از خدا برنگرداند.
شما کین یکدیگر را در دل می‏دارید، و با هم ساخته‏اید و خدا را دوست هم می‏شمارید. همچون سبزه پارگین- درون سو گنده، و برون سو رنگین- در دوستی آرزوها همرنگید، و در به دست آوردن مال با هم در جنگ. شیطان فریفته تان ساخته است، و غرور شما را به سرگردانی درانداخته.- در این پیکار که بر پاست- خداوند یاری خواسته من و شماست.
متن عربی نهج البلاغه
( وَ مِنْ خُطْبَةٍ لَهُ عَلَیْهِ السَّلامُ: ) وَ انقادَتْ لَهُ الدُّنْیا وَ الاخِرَةُ بِأَزِمَّتِها، وَ قَذَفَتْ إِلَیْهِ السَّمواتُ وَ الْأَرَضُونَ ‏مَقالِیدَها، وَ سَجَدَتْ لَهُ بِالْغُدُوِّ وَ الاصالِ الْأَشْجارُ النّاضِرَةُ، وَ ‏قَدَحَتْ‏ لَهُ مِنْ قُضْبانِهَا النِّیرانُ الْمُضِیئَةُ، ‏وَ اتَتْ‏ ‏أُکُلَها ‏بِکَلِماتِهِ‏ الثِّمارُ الْیانِعَةُ.
مِنْها: وَ کِتابُ اللَّهِ بَیْنَ أَظْهُرِکُمْ ناطِقٌ لا یَعْیى لِسانُهُ، وَ بَیْتٌ لا تُهْدَمُ أَرْکانُهُ، وَ عِزٌّ ‏لا ‏تُهْزَمُ‏ ‏اَعْوانُهُ‏.
مِنْها: أَرْسَلَهُ عَلى حِینِ فَتْرَةٍ مِنَ الرُّسُلِ، وَ تَنازُعٍ مِنَ الْأَلْسُنِ، فَقَفّى بِهِ الرُّسُلَ، وَ خَتَمَ بِهِ الْوَحْىَ، فَجاهَدَ فِى اللَّهِ الْمُدْبِرِینَ عَنْهُ، وَ الْعادِلِینَ بِهِ.
مِنْها: وَ إِنَّمَا الدُّنْیا مُنتَهى بَصَرِ الْأَعْمى، لا یُبْصِرُ مِمَّا وَراءَها شَیْئاً، وَ الْبَصِیرُ یَنفُذُها بَصَرُهُ، وَ یَعْلَمُ أَنَّ الدّارَ وَراءَها فَالْبَصِیرُ مِنْها شاخِصٌ، وَ الْأَعْمى إِلَیْها شاخِصٌ، وَ الْبَصِیرُ مِنْها مُتَزَوِّدٌ، وَ الْأَعْمى لَها مُتَزَوِّدٌ.
مِنْها: وَ اعْلَمُوا أَنَّهُ لَیْسَ مِنْ شَىْ‏ءٍ إِلّا وَ یَکادُ ‏صاحِبُهُ‏ ‏یَشْبَعُ‏ ‏مِنْهُ‏ وَ یَمَلُّهُ إِلَّا الْحَیاةَ، فَإِنَّهُ لا یَجِدُ لَهُ فِى الْمَوْتِ راحَةً وَ إِنَّما ذلِکَ بِمَنزِلَةِ الْحِکْمَةِ الَّتِى هِىَ حَیاةٌ لِلْقَلْبِ الْمَیِّتِ، وَ بَصَرٌ لِلْعَیْنِ الْعَمْیاءِ، وَ سَمْعٌ لِلْأُذُنِ الصَّمّاءِ، وَرِىٌّ لِلظَّمْآنِ، وَ فِیهَا الْغِنى کُلُّهُ وَ السَّلامَةُ، کِتابُ اللَّهِ تُبْصِرُونَ بِهِ، وَ تَنطِقُونَ بِهِ، وَ تَسْمَعُونَ بِهِ، وَ یَنْطِقُ بَعْضُهُ بِبَعْضٍ، وَ یَشْهَدُ بَعْضُهُ عَلى بَعْضٍ، وَ لا یَخْتَلِفُ فِى اللَّهِ، وَ لا یُخالِفُ بِصاحِبِهِ عَنِ اللَّهِ.
قَدِ اصْطَلَحْتُمْ عَلَى ‏الْغِلّ‏ فِیما بَیْنَکُمْ، وَ ‏نَبَتَ‏ ‏الْمَرْعى ‏عَلى ‏دِمَنِکُمْ‏، وَ تَصافَیْتُمْ عَلى حُبِّ الْامالِ، وَ تَعادَیْتُمْ فِى کَسْبِ الْأَمْوالِ لَقَدِ ‏اسْتَهامَ‏ بِکُمُ الْخَبِیثُ، وَ تاهَ بِکُمُ الْغُرُورُ، وَ اللَّهُ الْمُسْتَعانُ عَلى نَفْسِى وَ أَنْفُسِکُمْ.